ਲ਼ਬੁ ਪਾਪੁ ਦੁਇ ਰਾਜਾ ਮਹਤਾ ਕੂੜ ਹੋਆ ਸਿਕਦਾਰੁ॥
ਕਾਮੁ ਨੇਬੁ ਸਦਿ ਪੁਛੀਐ ਬਹਿ ਬਹਿ ਕਰੁ ਬੀਚਾਰੁ॥
ਅੰਧੀ ਰਯਤਿ ਗਿਆਨ ਵਿਹੂਣੀ ਭਾਹਿ ਭਰੇ ਮੁਰਦਾਰੁ॥
(
ਗੁ.ਗ੍ੰ.ਸਾ., ਅੰਕ : 468-69)

07/26/2017
ਸਾਲ-7,ਅੰਕ-170.

ਹੱਕ, ਸੱਚ, ਨਿਆਂ ਅਧਾਰਤ ਸਮਾਜ ਲਈ

ਅਗਿਆਨਤਾ ਵਿਰੁੱਧ ਜਨ-ਜਾਗਰਣ ਅੰਦੋਲਨ

ਮਿਸ਼ਨ ਜਨਚੇਤਨਾ

ਸਾਲ-7,ਅੰਕ-170,ਬੁਧਵਾਰ,26ਜੁਲਾਈ,2017/11ਸਾਵਣ,ਨਾ.549/ਸਾਵਣ(ਸੁ)ਤੀਜ,ਬਿ.2074.


. ਸੰਕਲਪ .

ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਕਾਰਣ ਉਸ ਦੀ ਬਹੁਮੁਖੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਣ ਉਹ ਸਵਾਰਥੀ ਬਣ ਕੇ ਦੂਸਰਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜਦਾ, ਝਗੜਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਬਰਬਾਦੀ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੁੱਖੀ, ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਰ ਕੰਮ ਸੋਚ, ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਕਰੇ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਅਸਲ ਕਾਰਣ ਪਤਾ ਹੋਣ, ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਨਿਬੜਣ ਦੇ ਢੰਗਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਉਤੇ ਅਮਲ ਕਰ ਸਕਣ ਦੀ ਦਰਿੜਤਾ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਬਨਾਉਣ ਲਈ ਹੱਕ, ਸੱਚ, ਨਿਆਂ ਉਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸਹਿਯੋਗੀ, ਸਦਭਾਵਨਾ ਵਾਲੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਲਈ ਸਮਾਨ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਮਿਸ਼ਨਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਪਲੇਟ ਫਾਰਮ ਬਣਾ ਕੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਆਪਕ, ਸਰਬ-ਕਾਲਿਕ ਅੰਦੋਲਨ  ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਮਿਸ਼ਨ ਜਨਚੇਤਨਾ-II

ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਾਰਥਕ ਜੀਵਨ ਲਈ ਦਰਪੇਸ਼ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਅਸਲ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਾਰਣਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਲ ਖੋਜ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਹਰੇਕ ਨੂੰ  ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਣੂੰ ਕਰਵਾਉਂ ਲਈ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਅਤੇ ਸਥਾਈ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿਸ਼ਨ ਜਨ-ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਮਿਸ਼ਨ ਜਨਚੇਤਨਾ ਅਗਿਆਨਤਾ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਆਪੀ, ਸਰਬ-ਕਾਲਿਕ ਮੁਹਿੰਮ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ  ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਸਲ ਕਾਰਣਾਂ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ  ਹੱਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 2001 ਵਿਚ  ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੀਤੀ ਗਈ:

(1) ਜਨ ਸਧਾਰਨ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਹੋਵੇ ਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਸਲ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਉਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਕੀ ਹੈ।

(2) ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਸਮਵਿਚਾਰਕਾਂ ਨੂੰ  ਜਨ ਸਧਾਰਨ ਦੀਆਂ ਘਟੋ ਘੱਟ ਲੋੜਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ, ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਸਹਿਹੋਂਦ, ਸੰਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਲਾਹੇਵੰਦੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ  ਮੌਕੇ ਮਿਲਣ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਨਾਉਣ ਲਈ ਜਥੇਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

(3) ਸਥਾਪਤ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ, ਰਾਜਨੀਤਕ, ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ

(4) ਸਮਾਜ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਰਗਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਪੀਂਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਨਾਇਆ ਜਾਵੇ।

ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਰਮਵਾਰ ਚੇਤਨਾ (Awareness), ਜਥੇਬੰਦੀ (Consolidation), ਇਕਜੁੱਟਤਾ (Stand by) ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ (Assistance) ਦਾ ਨਾਂ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

  ਚੇਤਨਾ .

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਚਿੰਤਕਾਂ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਕਾਰਣ ਉਸ ਦੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਹਰ ਕੰਮ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ ਵਿਚਾਰੇ, ਕਾਰਜ ਅਤੇ ਕਾਰਣ ਵਿਚ ਸਬੰਧ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਅੰਨੇਵਾਹ, ਬੇਤਰਤੀਬਾ ਕਰਨ ਦੇ ਆਦੀ ਹਾਂ। ਇਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਦੁਖਾਂ, ਤਕਲੀਫਾਂ ਭਰਪੂਰ ਅਸੁਰਖਿਅਤ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਏਨਾਂ ਕੁ ਪੜਿਆ ਲਿਖਿਆ (ਸਿਆਣਾ) ਹੋਵੇ ਕਿ ਕਾਰਜ ਅਤੇ ਕਾਰਣ ਵਿਚ ਸਬੰਧ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਸਕੇ ਅਤੇ ਜੋ ਨਿਯਮ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭਲੀ ਭਾਂਤ ਦਰਿੜਤਾ ਨਾਲ  ਪਾਲਣਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਦੁੱਖ ਸਦਾ ਲਈ ਕੱਟੇ ਜਾਣਗੇ। ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਸੁਖਾਵਾਂ ਤਾਲ-ਮੇਲ ਸਥਾਪਤ ਹੋ ਜਾਇਗਾ ਅਤੇ ਸਭ ਪਾਸੇ ਸੁੱਖ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾਸਰ ਜਾਇਗੀ।

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਸਾਡੀ ਸੇਵਾ ਅਗਿਆਨੀਆਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼, ਰੂੜੀਵਾਦ, ਇਲਾਕਾਈ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਡਰ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਮਾਨਵ ਵਿਰੋਧੀ ਤਾਕਤਾਂ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ ਕਰਦਿਆਂ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਸੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਹੈ।

  ਜਥੇਬੰਦੀ .

ਹਰ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਚੇਤੰਨ ਅਤੇ ਰੌਸ਼ਨ ਦਿਮਾਗ ਇਸਤਰੀ ਪੁਰਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਗਰੀਬੀ, ਬੀਮਾਰੀ, ਅਨਪੜਤਾ ਅਤੇ ਸਥਾਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਜਨਤਾ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਅਨਿਆਂ ਦੀ ਪੀੜ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਮਹਿਸੂਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਇਨਸਾਫ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਤੇ ਪਦਾਰਥਕ ਸੰਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦਿੰਦੇ। ਕਈ, ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਪਹਿਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਤਾਕਤਵਰ ਸਮਾਜ ਵਿਰੋਧੀ ਤੱਤ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਾਨੀ, ਮਾਲੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪੁਚਾਉਣੋਂ ਵੀ ਗੁਰੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਜਿਸ ਕਾਰਣ ਉਹ ਹੌਸਲਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਸਭਨਾਂ ਲਈ, ਜਿਹੜੇ ਮਾਨਵਤਾ ਪ੍ਤੀ ਦਰਦ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੀਨ ਦੁੱਖੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਕ ਸਾਧਨ ਸੰਪਨ, ਸੁਰਖਿਅਤ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਹਮਖਿਆਲਾਂ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰ ਸਕਣ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਡਰ, ਸੁੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਗਾ ਸਕਣ ਅਤੇ ਪੀੜਤਾਂ/ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਸਕਣ

  ਇਕਜੁੱਟਤਾ .

ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਰਾਜ ਤਕ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਅਨੇਕਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਰਾਜ, ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਪੀੜਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ ਹੈ। ਤਰਾਂ ਤਰਾਂ ਦੇ ਟੈਕਸ, ਇਕੱਤਰ ਧਨ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ, ਕੁਸ਼ਾਸ਼ਨ, ਭਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ, ਸੱਤਾ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਲਾਭ ਲਈ ਵਰਤਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਆਮ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਬੋਲਣ, ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਜਨ-ਸੇਵਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਕਈ ਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਲੋਂ ਉਹਨਾਂ ਉਤੇ ਦਬਾਅ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਬੇਸਿਰਪੈਰ ਐਫ.ਆਈ.ਆਰ. ਦਰਜ ਕਰ ਲੈਣਾ ਵੀ ਸਧਾਰਨ ਘਟਨਾ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਖੱਜਲ ਖੁਆਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਮਾਨਤਾਂ ਵਿਚ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਫਸਰ ਰੁਖਾਈ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਨ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਮਿਲਣੋਂ ਕਤਰਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਸੋਸ਼ਲ ਵਰਕਰਾਂ ਨਾਲ ਇਕਜੁੱਟ ਹੋ ਕੇ ਮੋਢੇ ਨਾਲ ਮੋਢਾ ਜੋੜਣਾ ਸਾਡੀ ਪ੍ਮੁੱਖਤਾ ਰਹੇਗੀ।

  ਸਹਾਇਤਾ .

ਸਰਮਾਇਦਾਰੀ ਸਮਾਜ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੀ ਸ਼ੋਸਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਰਥਿਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਰੂਪ ਹਨ। ਅਮੀਰੀ ਗਰੀਬੀ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਤਪਾਦਨ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਆਮਦਨ ਦੀ ਕਾਣੀ ਵੰਡ ਕਾਰਣ ਗਰੀਬ ਹੋਰ ਗਰੀਬ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮੀਰ ਹੋਰ ਅਮੀਰ। ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਦੀ ਕਮੀ ਕਰਕੇ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ਘੱਟ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈ ਕੇ ਸੰਸਾਧਨ ਜੁਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਕਰਜ਼ੇ ਵਿਚ ਹੀ ਕੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗਰੀਬ ਪੇਟ ਕੱਟ ਕੇ ਵੱਡੀਆਂ ਰਕਮਾਂ ਤਾਰਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ ਦਾ ਸਦਾ ਕਰਜ਼ਾਈ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਆਖੀਰ ਉਹ ਪੈਸੇ ਵਾਲੇ ਲਈ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸਿਫਾਰਸ਼ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਵਤ ਦਿਤੇ ਬਿਨਾਂ ਜਨਤਾ ਦੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।

ਧਰਮ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਰੱਬ ਵਲੋਂ ਸਿਰਜੇ ਬਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਪਰੇਰਨਾ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਵਿਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸੇ ਵਿਚ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਹੈ ਪਰ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਧਰਮ ਨੂੰ ਅੰਧ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਫੈਲਾਉਣ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੋੜਣ ਦੀ ਥਾਂ ਵੰਡੀਆਂ ਪਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਹਾਦ, ਧਰਮਯੁੱਧ ਨੇ ਸਮੁੱਚੀ ਮਾਨਵਤਾ ਦਾ ਜੀਊਣਾ ਹਰਾਮ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਦਾ ਜੀਵਨ, ਜਾਇਦਾਦ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ।

ਰਾਜ ਸੱਤਾ ਦੀ ਭੁੱਖ ਅੱਗ ਵਿਚ ਤੇਲ ਪਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਰਾਜ ਦੇ ਇਸ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਵੀ ਹਰ ਮਹਾਦੀਪ ਵਿਚ ਕੁਝ ਲੋਕ ਫੌਜੀ ਬਗਾਵਤਾਂ ਕਰਕੇ ਰਾਜ ਸੱਤਾ ਉਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ, ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਕੀਮਤ ਨਹੀਂ। ਅਫਰੀਕਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਰੁੱਚੀ ਆਮ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਜੋ ਬੱਚੇ ਕੱਲ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਿਆਂ ਵਾਂਗ ਪਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਅੱਜ ਰਿਫੀਊਜੀ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿਚ ਰੁਲ ਰਹੇ ਹਨ।

ਅਸੀਂ ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਜਿਥੇ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਜੋਗੇ ਹਾਂ, ਉਥੇ ਸਰਦੀ ਬਣਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੀਏ ਅਤੇ ਜਿਥੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਵਿਰੋਧ ਵਿਚ ਆਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕਰੀਏ। ਜਨ ਮਾਨਸ ਵਿਚ ਜ਼ੁਲਮ, ਅਨਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਜਾਗਰਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰੀਏ।

ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਦਾ ਦੁਖਾਂਤ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਾ ਜਨਮ ਤਾਂ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਾਰਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਕਿਧਰੇ ਕੋਈ ਰੋਲ ਅਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਪਰ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਉਸੇ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਨਸਾਫ ਇਹ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਜ ਉਸ ਦੀਆਂ ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰੇ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮਰਨ ਤਕ ਸਾਰੀਆਂ ਘਟੋ ਘੱਟ ਲੋੜਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਵੀ ਰਹੇ ਹਨ। ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ, ਵਿਦਿਆ, ਰੋਜ਼ਗਾਰ, ਬੁਢਾਪੇ ਵਿਚ ਪੈਂਨਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰਹਿਣ ਖਾਣ ਤਕ ਦਾ ਪ੍ਬੰਧ ਉਹਨਾਂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸਾਡੀ ਸੇਵਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਬਨਾਉਣ ਵਿਚ ਹੈ। ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਕਾਰਜ ਅਤੇ ਕਾਰਣ ਦਾ ਸਬੰਧ ਬਨਾਉਣ ਦੇ ਸਮਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਅੰਦਰ ਭਲੇ ਬੁਰੇ ਦੀ ਤਮੀਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਦੂਸਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦੂਸਰਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤਰਾਂ ਮਿਸ਼ਨ ਜਨਚੇਤਨਾ ਇਲਾਕੇ, ਧਰਮ, ਰੰਗ, ਨਸਲ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਦੇ ਭੇਦ ਭਾਵ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਸ਼ਾਂਤਮਈ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਆਪੀ ਅੰਦੋਲਨ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਸਾਧਨਾਂ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਜਨਤਾ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਣ ਅਤੇ ਬਨਾਉਣ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

ਮਾਨਵ ਜੀਵਨ ਦੁਰਲੱਭ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸੁੱਖ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸੁਰਖਿਆ ਨਾਲ ਬਤੀਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਲਈ ਕੀਮਤ ਤਾਂ ਅਦਾ ਕਰਨੀ ਹੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਕੀਮਤ ਮਾਨਵਤਾ ਨੂੰ ਆਦਰਸ਼ ਰੂਪ ਦੇਣ ਦੇ ਯਤਨ ਕਰਕੇ ਅਦਾ ਕਰਨੀ ਹੈ।

ਮਿਸ਼ਨ ਜਨਚੇਤਨਾ-III

  ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ .

ਸਾਡੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਕਾਰਣ ਬਹੁਮੁੱਖੀ ਅਤੇ ਸਰਬ ਵਿਆਪਤ ਲਾਪ੍ਰਵਾਹੀ ਹੈ।  ਸੋਚੇ ਵਿਚਾਰੇ ਬਿਨਾਂ, ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਗੈਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਕਾਰਣ ਸਾਡਾ ਵਿਉਹਾਰ ਅਣਲੋੜੀਂਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਣ ਅਣਗਿਣਤ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂੰ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰੀ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਦੇ ਤਾਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਇਕਰੂਪਤਾ ਸਾਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਆਪਸ ਵਿਚ  ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਦਿਆਂ  ਰਹਿਣਾ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਖੁਸ਼ਹਾਲ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਨੁੱਖਤਾ ਵਿਚ ਨਿਕਲਦਾ। ਸਾਨੂੰ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦਾ ਘਿਨਾਉਣਾ ਰੂਪ ਪਛਾਨਣ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਵਿਛਾਏ ਲੁਕਵੇਂ ਮਾਨਵਤਾ ਵਿਰੋਧੀ ਜਾਲ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਦੇ ਯਤਨ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਤਰੰਗੀ ਬਨਾਉਣ ਦਾ ਇਹੀ ਇਕੋ ਇਕ ਰਾਹ ਹੈ।

ਵਿਉਹਾਰਕ ਪਖੋਂ ਜਨ ਸਾਧਾਰਨ ਵਿਚ ਅਗਿਆਨਤਾ ਫੈਲਣ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੁਖ ਕਾਰਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੁੱਖ ਰਹਿਣੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸੁਭਾ ਨਕਲ, ਰੀਸ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਵਾਂ ਕੁਝ ਕਰ, ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਹਾਸੇ, ਮਖੌਲ ਦਾ ਪਾਤਰ ਬਨਣੋਂ ਬਚਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਰੁੱਚੀ ਭੇਡ ਚਾਲ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ, ਹਾਕਮ ਸਦਾ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਲਾਭ ਹਿਤ, ਤੋੜ ਮਰੋੜ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀ, ਸੂਚਨਾ ਮਾਧਿਅਮ, ਮੀਡੀਆ ਹਕੂਮਤ ਵਲੋਂ ਦਿਤੇ ਗਏ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਏਨੀ ਵਾਰੀ ਅਤੇ ਏਨੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਨਾਲ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚ ਮੰਨਣ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਚਾਰਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਚਦਾ। ਤੀਸਰੇ, ਆਮ ਆਦਮੀ ਰੋਟੀ ਕਮਾਉਣ ਵਿਚ ਏਨਾ ਰੁਝਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਸੋਚਣ, ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਣ ਲਈ ਸਮਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਰੋਟੀ ਕਮਾਉਣ ਦੇ ਰੁਝੇਵਿਆਂ ਨੇ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸੋਚਣ, ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਮਿਲ ਬੈਠ ਕੇ ਵਿਚਾਰਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਖੋਹ ਲਿਆ ਹੈ।

ਚੇਤਨਾ ਦੀ  ਪੱਧਰ ਉਤੇ  ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਗਟਾਵੇ ਅਤੇ  ਉਸ ਉਤੇ ਅਮਲ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ। ਸਥਾਪਤੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਰੋਜੀ ਰੋਟੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਿਚ ਇਸ ਕਦਰ ਉਲਝਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤਾਂ ਵੀ ਆਪਣੀ ਸੂਝ ਅਤੇ ਤਜ਼ਰਬੇ  ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ  ਚੇਤੰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਫੁਰਨੇ ਫੁਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਉਤੇ ਅਮਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਅਨਦੇਖੀ ਕਰ ਕੇ, ਸਭਿਅਤਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਦੀ ਦੱਖਿਆ ਦੇ ਨਾਂ ਉਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ  ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਜ਼ਰੂਰ ਉਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਵੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਜ਼ਤ, ਮਾਣ ਦੀ ਹਾਨੀ ਹੋਣ ਦੇ ਡਰੋਂ ਹਮਾਇਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਵਤੀਰੇ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਰੋਜੀ ਰੋਟੀ ਦੀ ਸਮੱਸਆ ਤੋਂ ਨਿਜਾਤ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂਂ ਸੋਚਣ ਵਿਚਾਰਣ ਲਈ ਸਮਾਂ ਮਿਲ ਸਕੇ।  ਦੂਸਰਾ,ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਗਟਾਵੇ ਅਤੇ  ਉਹਨਾਂ ਉਤੇ ਅਮਲ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।